Gładkie i szorstkie

W sklepie z materiałami budowlanymi zaopatrujemy się w 2 arkusze papieru ściernego: gruboziarnistego i drobnoziarnistego. Każdy arkusz dzielimy na 6 części (najlepiej równych) i umieszczamy je przemieszane w jednym pojemniku – koszyku lub na drewnianej tacce. Siadamy i  wyjmujemy kawałki papieru, układamy jeden obok drugiego przed sobą. Zaczynając od lewej strony mówimy „sprawdzę, który kawałek jest gładki, a który szorstki”, po czym dotykamy kolejno kawałków. Kiedy natrafimy na szorstki mówimy: „ten jest szorstki” (nie „bardziej szorstki”) i układamy go z przodu po lewej stronie, a gdy natrafimy na gładki mówimy „ten jest gładki” i układamy go z przodu po prawej stronie. Kolejno sprawdzamy i segregujemy na dwa stosiki  wszystkie kawałki. W trakcie czynności zachęcamy dziecko do powtarzania słów i sprawdzania kawałków. Po zakończeniu prezentacji mieszamy kawałki w pojemniku i prosimy dziecko o posortowanie kawałków. 

Papier przechowujemy w tym samym pojemniku – dostępnym dla dziecka, żeby mogło samo w wybranym przez siebie momencie po niego sięgnąć.

To ćwiczenie można rozbudowywać, w miarę jak dziecko coraz lepiej sobie z nim radzi i dokładać papiery o mniejszej/większej ziarnistości. Wówczas zabawa polega na ułożeniu ich od najbardziej szorstkiego do najgładszego. Trudność można zwiększać stopniowo aż do 8 rodzajów.

Twarde i miękkie 

W pojemniku umieszczamy 6 do 8 przedmiotów o różnym stopniu elastyczności, na przykład z: plasteliny, gumy, drewna, waty. Jak w poprzednim ćwiczeniu sadzamy dziecko obok siebie, wyjmujemy kolejno przedmioty, naciskamy (żeby sprawdzić, które się uginają) i stwierdzamy „miękkie” lub „twarde”. W ten sposób dzielimy zawartość pojemnika na miękkie i twarde. Później można układać przedmioty od najtwardszych do najbardziej miękkich. Liczbę przedmiotów można zwiększyć. Urozmaiceniem zabawy jest też segregowanie z zasłoniętymi oczami – tylko przy użyciu zmysłu dotyku.

Głośno i cicho

Na sporej tacy umieszczamy 4 do 6 przedmiotów wydających różne dźwięki (np. słoiczek z kawą, łyżeczkę i pokrywkę, szeleszczącą folię itp.) a następnie mówimy „będziemy słuchać dźwięków i ocenimy, czy są głośne czy ciche”. Wybieramy przedmiot wydający głośny dźwięk, uderzamy go (potrząsamy, mniemy) mówimy „głośno” i umieszczamy go po lewej stronie. Przedmioty wydające ciche dźwięki kładziemy po prawej stornie. Sortujemy przedmioty. Gdy dziecko sobie z tym radzi zwiększamy ilość przedmiotów albo układamy je od najgłośniejszego do najcichszego.

Przyjemne i nieprzyjemne zapachy

W słoiczkach umieszczamy waciki nasączone zapachami (mogą to być perfumy, ocet, kawa, kwiaty, skórka pomarańczy, przyprawy korzenne (nie wolno środków czystości!) - umieszczamy waciki i z pachnącymi przedmiotami w zakręconych słoikach na kilka minut, aby waciki nabrały zapachu), a następnie otwieramy każdy słoiczek, wąchamy i oceniamy „ten zapach mi się podoba, to przyjemny zapach” lub „to nieprzyjemny zapach” i umieszczamy je po lewej i prawej stronie. Można też przygotować pary słoiczków z tym samym zapachem – dziecko będzie dobierać zapachy parami.

Smaki

Na dużej tacy umieszczamy 3 talerzyki (mogą to być ręczniki papierowe). Na innym talerzu umieszczamy produkty o różnych (ale zdecydowanych) smakach: słone, kwaśne i słodkie. Zasłaniamy sobie oczy (dziecko siedzi obok) i mówimy „sprawdzę, czy to ma smak słony, słodki czy kwaśny, ale użyję tylko języka”. Następnie próbujemy kolejno rzeczy, stwierdzamy „to jest słone/kwaśne/słodkie” i odkładamy na tacę: słone po lewej stronie, kwaśne na środku, a słodkie po prawej. Zapraszamy dziecko do zabawy (jeśli dziecko zje cały kawałek, to na tacę odkłada inny tego samego rodzaju). W kolejnych odsłonach zabawy można zmieniać produkty, zwiększać ich ilość, podawać produkty nieznane dziecku. 

Joanna Górnisiewicz