Aby terapia przebiegała pomyślnie, potrzebna jest świadomość własnej mowy i mowy otoczenia dziecka. Dlatego warto zaobserwować i zapisać odpowiedzi na poniższe pytania:

Jak szybko mówisz ty i osoby otaczające dziecko?
Czy mowa otoczenia jest zrozumiała?
Czy wszyscy mówią po kolei, nie przeszkadzają sobie?
Czy przerywa się dziecku gdy mówi?
Czy osoby otaczające dziecko słuchają siebie wzajemnie z uwagą i zainteresowaniem?
Czy środowisko akceptuje mowę dziecka?
Czy osoby otaczające dziecko potrafią stworzyć atmosferę życzliwości i przyjemnej zabawy w kontakcie z nim?

Jak rodzic może pomóc dziecku z niepłynnością mówienia:

·    Zwracaj uwagę na własną mowę i mowę osób otaczających dziecko.
·    Odwracaj uwagę od niepowodzeń w mówieniu.
·    Zachęcaj, chwal dziecko, to pomoże mu w pokonywaniu trudności w mówieniu.
·    Mów tak, jakbyś chciała, by mówiło twoje dziecko.
·    Zredukuj natarczywość swojego mówienia i zwolnij tempo własnej mowy. To pomoże dziecku nadążyć za Tobą i zmniejszy  poczucie, że je poganiasz, aby zaczęło mówić.
·    Używaj prostych, znanych słów oraz buduj krótsze zdania tak, by dziecko Cię rozumiało (szczególnie wtedy, kiedy zaczyna się jąkać). W ten sposób zachęcisz dziecko do naśladowania cię.
·    Zatrzymaj się na chwilę przed udzieleniem odpowiedzi dziecku. Pauzy jednosekundowe pomogą ci zwalczyć tendencję do przerywania i kończenia za dziecko.
·    Rób przerwy w tego rodzaju stymulacjach, szczególnie wtedy, gdy dziecko jest zmęczone lub podniecone. Tego rodzaju sytuacje nie spowolnią jego rozwoju. Wręcz przeciwnie – dadzą mu czas na oddech potrzebny przy podjęciu następnej próby mówienia, ułożenie narządów artykulacyjnych oraz zdobycie pewności siebie.
·    Słuchaj dziecka z uwagą. Zwracaj uwagę na to co mówi, a nie – jak mówi.
·    Myśli o dziecku jak o indywidualności – o jego zdolnościach i słabościach.
·    Zachęcaj do śpiewu.
·    Poświęcaj więcej czasu na wspólne zabawy, spacery itp.
·    Postaraj się ograniczyć oglądanie TV, słuchanie głośnej muzyki, oglądanie bajek wyzwalających strach i agresję.

Czego nie robić:

·    Nie krytykuj, zwróć uwagę na inne rzeczy, które wykonuje bardzo dobrze. Nie mów dziecku jak ma mówić – pokaż mu to.
·    Nie mów, by zwolniło tempo i zrelaksowało się.
·    Nie kieruj  uwagi dziecka na jego sposób mówienia. Unikaj uwag typu: „Mów wolniej”, „Powtórz jeszcze raz”, „Nie denerwuj się”.
·    Nie przerywaj, gdy mówi i nie pytaj o wiele rzeczy na raz.
·    Nie nakłaniaj do mówienia przy obcych.
·    Nie ucz go skomplikowanych słów, których nie będzie rozumiało, bądź nie wypowie poprawnie.
·    Nie diagnozuj, nazywając każdą niepłynność jąkaniem.
·    Nie zawstydzaj, nie wyśmiewaj, nie okazuj zniecierpliwienia.
·    Nie omawiaj przy dziecku jego niepłynności w mówieniu.
·    Nie zmuszaj dziecka leworęcznego do posługiwania się ręką prawą w okresie kształtowania się mowy. Naruszanie w tym okresie naturalnego rozwoju sprawności ruchowej zaburza funkcjonowanie mechanizmu mowy. Często prowadzi to do zaburzeń mowy, a w szczególności do jąkania.

Jeśli dziecko zmaga się z wypowiedzeniem jakiegoś słowa, spróbuj zastosować poniższe sposoby:

·    Zrób krótką przerwę i wypowiedz spokojnie zająknięto słowo, aby dziecko mogło kontynuować mówienie.
·    Upewnij je, że każdy ma czasem trudności z wypowiedzeniem jakiegoś słowa i nie należy się tym martwić.

Anna Czajkowska
pedagog, logopeda
www.logopedzi.pl