Okres przedszkolny to czas intensywnych zmian w rozwoju fizycznym dziecka. Składając jego ubranka zastanawiasz się czasami „Kiedy on z tego wyrósł?”. Podglądasz jego zabawy w piaskownicy i widzisz, że coraz lepiej radzi sobie z budowaniem z piasku, a kiedy patrzysz jak wchodzi po schodach, rozczulasz się nad precyzją jego ruchów i pierwszymi próbami wchodzenia naprzemiennie – tak, jak robią to dorośli. Aby móc dokładniej śledzić zmiany, jakie zachodzą w rozwoju fizycznym Twego dziecka, warto zapoznać się z kolejnymi etapami i dynamiką rozwoju w okresie przedszkolnym.
Mówiąc o rozwoju fizycznym dziecka, warto odnieść się do trzech obszarów, które wzajemnie się przenikają, a w których można obserwować kolejne zmiany i postępy u dziecka.
Trzylatek
Samoobsługa – co obserwujemy?
· samodzielnie myje i wyciera ręce (nie powinien moczyć przy tym ubrania)
· samodzielnie korzysta z toalety
· samodzielnie spożywa posiłki – trzyma kubeczek i pije z niego, łyżkę trzyma chwytem nakładkowym
· zakłada wybrane części garderoby
Jak wspierać dziecko w rozwoju umiejętności samoobsługowych?
· mycie i wycieranie rąk – rozmowa z dzieckiem, pokaz (również poprzez „mycie rąk” lalki), wprowadzenie atrakcyjnych przyborów toaletowych
· jedzenie – zabawa w karmienie lalki, misia
· ubieranie się – zabawa w ubieranie lalki, ludzików wyciętych w tektury – nauka kolejności zakładania ubrań, ograniczanie pomocy przy ubieraniu dziecka, udzielanie wskazówek „jeśli….., to będzie Ci łatwiej”, np. „jeśli przytrzymasz czapkę dwiema rękami, to będzie Ci łatwiej”
· korzystanie z toalety – trening czystości, nagradzanie sukcesów
Motoryka duża – co obserwujemy?
· dziecko chętnie podejmuje aktywności ruchowe (w tym okresie u wielu dzieci obserwuje się trudności z koordynacją i płynnością ruchów)
· coraz lepiej biega, omija przeszkody
· potrafi kręcić się wokół własnej osi, kucać, chodzić na palcach
· jeździ na trzykołowym rowerku
Motoryka mała – co obserwujemy?
· doskonalą się ruchy rąk
· dziecko chętnie rysuje – kreski, koło
· chętnie lepi z plasteliny – potrafi ulepić wałeczek
· nawleka duży koralik na sznurówkę
Czterolatek
· wzmożona ruchliwość - początek okresu zwanego „głodem ruchu”
Gdzie można to zaobserwować?
· podczas spacerów – dziecko skacze, biega, ucieka, a rodzic niekiedy zostaje daleko w tyle J
· proste ruchy tworzą kombinacje ruchowe – bieg i skok, chwyt i rzut
· samodzielnie wchodzi na i schodzi ze schodów – stawia nogi naprzemiennie
· doskonali umiejętność rzucania i łapania piłki
· często zmienia aktywność ruchową
· rozwijają się umiejętności w zakresie motoryki małej – rysowanie, wycinanie, nawlekanie koralików
· rysunki coraz bardziej przypominają rysowane przedmioty, postać człowieka ma już głowę, tułów, nogi i ręce
Pięciolatek
· dalszy ciąg okresu zwanego „głodem ruchu”
· dziecko swobodnie porusza się, jest samodzielne w zakresie samoobsługi (mogą pojawiać się trudności z wiązaniem sznurowadeł czy zapinaniem guzików)
· coraz bardziej wyraźne stają się zmiany w proporcji części ciała – następuje wydłużenie ciała pod wpływem szybkiego tempa wzrostu kończyn
· wzrost sprawności ruchowej dziecka, opanowane już czynności ulegają doskonaleniu (ruchy coraz bardziej płynne i lepiej skoordynowane)
· rozwój motoryki małej obserwowany jest głównie w zakresie samoobsługi oraz w zakresie rysowania i pisania
Sześciolatek
· dziecko ubiera się samodzielnie
· doskonali się umiejętność zachowania równowagi podczas ruchu (równowaga dynamiczna) oraz równowagi statycznej (np. stanie na jednej nodze)
· ruchy stają się płynne i skoordynowane
· doskonali się sprawność grafomotryczna (motoryka mała) – ręce „przygotowują się” do rozpoczęcia nauki pisania
· zapina guziki bez kontroli wzroku (kieruje ruchami rąk)
· jeździ na dwukołowym rowerze
· w rysunkach obserwuje się udoskonalony schemat (bez zachowania proporcji, wielkości i stosunków przestrzennych)
Jak wspierać przedszkolaka w rozwoju motoryki dużej?
· nie hamuj aktywności swojego dziecka
· pozwól mu na doświadczenie konsekwencji pewnych aktywności – oczywiście z rozsądkiem. Dziecko najlepiej uczy się przez doświadczenie.
· stwarzaj mu różnorodne okazje do doskonalenia motoryki dużej. To ważny okres dla budowania schematu i świadomości własnego ciała.
Jak wspierać przedszkolaka w rozwoju motoryki małej?
· doskonaląc motorykę dużą doskonalimy również ruchy ręki
· warto zachęcać dziecko do różnych aktywności – „asystent” podczas prac domowych
· pozwól na „szaleństwa” – malowanie rękami na dużym kartonie, lepienie budowli
z różnych mas – plastelina, ciasto
Anita Janeczek-Romanowska, psycholog
(gości: 499, użytkowników: 199)