Praca z dziećmi nadpobudliwymi ma na celu między innymi zmniejszenie nieukierunkowanych wyładowań ruchowych, zbędnych odruchów i mimowolnych reakcji oraz wyeliminowanie uwagi mimowolnej i nietrwałości zainteresowań. Bawiąc się i ćwicząc z dzieckiem, przechodzimy zawsze od prac łatwych i krótkotrwałych do coraz trudniejszych, wymagających większej ilości czasu. Aby pomóc dziecku osiągnąć sukces, staramy się:

·    by tematyka zabaw i zajęć była bogata, atrakcyjna
·    wykorzystujemy szeroki wachlarz technik
·    pozwalamy na w miarę swobodny wybór tematu pracy
·    udzielamy dyskretnej pomocy w trakcie wykonywanych zadań.

Poniżej przykładowe zabawy i ćwiczenia dla dzieci nadpobudliwych psychoruchowo

1. Zwiększające koncentrację uwagi, zmniejszające napięcie mięśniowe

- „Wesołe kuleczki” - dziecko otrzymuje miseczkę i papier lub folię aluminiową. Wspólnie zgniatamy kuleczki. Teraz wrzucamy je miseczki. Zabawa polega na jednorazowym wydmuchiwaniu wszystkich kulek z miski.

- „Mechaniczne zabawki” - umawiamy się z dzieckiem, że za chwilę będzie nakręcaną zabawką. Na nasze hasło zaczyna naśladować jej ruchy. Próbujemy zgadnąć jaką rzeczą/zabawka jest. Zmiana ról. Teraz my udajemy zabawkę, a dziecko stara się odgadnąć  jaką.

- „Pantomima” – tu przydadzą się nam pomocnicy – rodzeństwo, dziadkowie itp. Dzielimy się na dwie grupy – aktorów i widzów. Aktorzy, wśród nich nasze dziecko,  improwizują ruchem dowolną bajkę. Widzowie zgadują jaką.

-  „Przypływ – odpływ” – prosimy dziecko, aby stanęło na środku pokoju. Kiedy wypowiadamy słowo „przypływ”, dziecko robi krok do przodu, zaś słowo „odpływ” - krok do tyłu. Stopniowo zwiększamy tempo podawania haseł.

- „Co mam w ręku” – zasłaniamy dziecku oczy i prosimy, aby dotykiem rozpoznało przedmioty, które umieszczamy mu w dłoni. Początkowo podajemy przedmioty codziennego użytku, takie jak: łyżka, miś, klocek, lalka, później przedmioty, których rzadziej używa.

- Malowanie według instrukcji – dziecko otrzymuje kartkę z biało-czarnym obrazkiem, który ma pomalować według instrukcji, np. płatki małych kwiatów na czerwono, dużych na żółto, psa na brązowo, kotka na szaro itd.

- Układanie wzorów z patyczków – najpierw dziecko odwzorowuje to, co widzi, potem zakrywamy wzór i musi układać patyczki z pamięci.

- „Drwale w lesie” - piłujemy drzewo – siadamy  naprzeciwko dziecka (lub dwoje dzieci naprzeciwko siebie), trzymając się za ręce kołyszemy się na przemian do przodu i do tyłu. Ciągniemy ścięte drzewo – mama jest  drwalem, a dziecko drzewem, które leży ścięte. Delikatnie ciągniemy dziecko za ręce. Odpoczywamy  – siadamy obok siebie, dotykając się ramionami i kołyszemy się w rytm melodii. Usiłujemy wstać – siedzimy naprzeciwko siebie, trzymamy się za ręce i równocześnie wstajemy, a następnie siadamy.

2. Ćwiczenia i zabawy zmniejszające chaotyczność wyładowań ruchowych:

- Obrysowywanie wzorów - dziecko obrysowuje przygotowane przez nas kartonowe wzory i wycina je nożyczkami. Po wycięciu nakleja przedmioty na kartkę z bloku, tworząc dowolną kompozycję. Może je pokolorować.

- Kopiowanie rysunków – dziecko wybiera dowolny rysunek, przykłada kalkę kreślarską i kopiuje. Następnie wypełnia kolorami według wzoru.

- Rysowanie lub malowanie na papierze,

- Rysowanie kredą na ciemnym papierze,

- Wysypywanki z piasku – zabawa na wolnym powietrzu. Piaskiem dziecko „maluje” różne wzory na ziemi.

- Stemplowanie na papierze, przy pomocy stempli z ziemniaka.

- Rysowanie „nitką” – na ciemnym papierze, dziecko układa mozaikę nitką. Możemy posmarować nitkę klejem, by utrwalić wzór.

- Kompozycje ze sznurka i kolorowych włóczek – dziecko rysuje dowolny wzór ołówkiem, następnie linie ołówka pociąga warstwą kleju, na który nakłada kolorowe nitki.

- Kolorowa wydzieranka.

- Płaskorzeźba w z plasteliny – dziecko toczy z plasteliny wałeczki o grubości około 0.5 cm. Układa z nich kształty o małych rozmiarach.

3. Ułatwiające rozpoznawanie emocji i kierowanie nimi

- Czytamy dziecku różne wiersze – pytamy, czy wierszyk był wesoły czy smutny?

- Prosimy, by dziecko opowiedziało o przebiegu wczorajszego dnia w przedszkolu, szkole – co było w nim przyjemne i radosne, a co smutne, złe. Wydarzenia zaznaczamy na przygotowanej kartce „buźkami” – uśmiechniętymi i smutnymi. Czego było więcej – radości czy smutku?

- Prosimy dziecko, by pomalowało kartkę kolorem, który najbardziej kojarzy mu się z aktualnie przeżywanym przez nastrojem.

-„Uzupełnij zdania” - podajemy początek zdania, a dziecko kończy je zgodnie z własnymi doświadczeniami: Boję się, że ... , Złości mnie, że... , Cieszę się, gdy...

Pamiętajmy, że zajęcia musimy dostosować do potrzeb  i możliwości naszego dziecka.

Anna Czajkowska - pedagog, logopeda
www.logopedzi.pl