Ospa wietrzna

Ospa wietrzna (łac. varicella) – to najczęstsza choroba zakaźna wieku dziecięcego. Powoduje ją herpeswiruse Herpes virus varicellae, który wywołuje ogólne zakażenie organizmu. Źródłem zakażenia dla człowieka jest inny człowiek. Zakażenie ospą następuje drogą kropelkową - na skutek wdychania wydychanej przez chorego wydzieliny dróg oddechowych w okresie zaraźliwości oraz w wyniku bezpośredniego kontaktu z wykwitem u chorego. Jej przechorowanie daje odporność.

Objawy
Okres wylęgania choroby wynosi 10-21 dni, średnio 14 dni, a okres zaraźliwości zaczyna się około 2-3 dni przed wystąpieniem wysypki i trwa do przyschnięcia wszystkich wykwitów. Początkowo choroba objawia się gorączką, bólem głowy i ogólnym pogorszeniem samopoczucia. Następnie na skórze pojawiają się wykwity skórne, które przekształcają się w trakcie choroby. Początkowej wysypce często towarzyszy nasilony świąd, następnie małe, czerwone plamki, zmieniają się w grudki, z kolei te - w pęcherzyki wypełnione przejrzystym płynem, który mętnieje i tworzą się krosty. Te zasychając, zmieniają się w strupy, które odpadają od skóry po kilku dniach. Ewolucja ta trwa około 6 dni.

Co ciekawe, wykwity zazwyczaj pojawiają się w kilku, przeważnie 2-3 rzutach, dlatego bardzo często można zaobserwować je jednocześnie w różnych stadiach rozwoju (tzw. "obraz gwiaździstego nieba"). Najwięcej wykwitów występuje na tułowiu, mniej na twarzy i głowie oraz kończynach, rzadko na dłoniach i stopach. Zdarzają się również nieliczne wykwity na błonie śluzowej jamy ustnej, zwłaszcza na podniebieniu twardym i policzkach.

Powikłania
Choć sama ospa charakteryzuje się łagodnym przebiegiem, w przypadku obniżenia odporności organizmu może się ona ujawnić w postaci półpaśca (wirus w zwojach nerwowych pozostaje w formie uśpionej do końca życia). Droga pojawiającej się wysypki podczas przechodzenia półpaśca zależna jest od drogi, którą biegnie nerw, dlatego z reguły wysypka występuje po jednej stronie ciała w ściśle określonym miejscu (zazwyczaj tylko w okolicach klatki piersiowej, stąd nazwa - półpasiec).

Powikłaniem zmian skórnych może być bakteryjne zakażenie skóry, spowodowane zakażeniem uszkodzeń naskórka przez wykwity - po wygojeniu pozostawiają blizny czy zliszajowacenie z wytworzeniem małych blizn. Inne powikłania to zapalenie płuc, zapalenie ucha środkowego, zapalenie węzłów chłonnych, zapalenie mózgu. U osób z upośledzeniem odporności, szczególnie dzieci, ciężki przebieg może kończyć się śmiercią.

W przypadku zachorowania na ospę kobiety w ciąży, może dojść do różnych powikłań u dziecka, takich jak uszkodzenie mózgu, wady oczu czy inne zmiany neurologiczne.

mzb